Albert Einstein – geniusz, który wolno się uczył i miał słabą pamięć

foto: wikipedia

E = mc ² to równanie, które zna niemal każdy. Teoria względności była życiowym osiągnięciem tego najwybitniejszego fizyka – noblisty. Odkrycie spowodowało rewolucję w świecie nauki, a on zyskał ogólnoświatową popularność i status ikony popkultury. Jego nazwisko to synonim geniusza. Mało kto jedna wie, że Einstein miał kłopoty z pamięcią: często się mylił, przekręcał imiona i miał problem z przekładaniem myśli na słowa. Nauczyciele nie wróżyli mu sukcesów…

Wielkim atutem Einsteina była wyobraźnia. Nie wystarczał mu opis funkcjonowania świata, jaki dawała ówczesna fizyka. Pytał „dlaczego?” i tak długo szukał odpowiedzi, aż w jego umyśle powstał model tłumaczący prawa przyrody. Mówił, że wyobraźnia jest ważniejsza od wiedzy. Wydaje się to paradoksalne? Tylko z pozoru, ponieważ to właśnie wiedza w połączeniu z wyobraźnią jest podstawą kreatywności, do której trzeba dodać wolność, bo rozwija wiedzę i wzbogaca wyobraźnię. Kreatywność, wyobraźnia i innowacje to nowe komponenty współczesnej gospodarki. Nauka nie rozwinęłaby się bez osiągnięć tego szalonego naukowca. Siła jego wyobraźni odegrała wielką rolę w odkrywaniu świata. Teoria procesu emisji i absorpcji promieniowania elektromagnetycznego przez atomy, którą opracował Einstein, stanowi dziś podstawę działania laserów. Postać i osiągnięcia tego naukowca wszechczasów wciąż fascynują ludzi. Rok temu rękopis, który pozwała poznać tok myślenia Einsteina prowadzący do powstania teorii względności, został sprzedany na aukcji za 11,7 mln euro. A wielu współczesnych naukowców traktuje słowa noblisty za swoje życiowe motto:

„Dzięki logice człowiek może dotrzeć z puntu A do punktu B, ale wyobraźnia zaprowadzi go wszędzie”.

Najwybitniejszy fizyk w młodości nie był orłem

Nie jest to tajemnicą. Świadczy o tym fragment listu napisanego przez samego Alberta Einsteina.

„Moi rodzice martwili się, ponieważ zacząłem mówić za późno i zwrócili się z prośbą o pomoc do lekarza z tego powodu. Nie potrafię powiedzieć, ile wtedy miałem lat, ale na pewno nie mniej niż trzy”.

Biografowie Einsteina zwracają uwagę na pięć faktów, które mogą świadczyć o tym, że miał trudności w uczeniu się. Wśród nich wymieniają: opóźnienie rozwoju mowy, opóźnienie w zakresie nauki czytania, dysleksję i kłopoty z nauką.

„Rozwijał się on wolniej w dzieciństwie, oraz miał takie trudności z językiem, że ludzie mający z nim kontakt obawiali się, że nigdy nie nauczy się mówić”. (fragment listu babci Einsteina)

Kiedy przyszedł na świat jego matka była zaszokowana widokiem tylnej części jego głowy. Podobno była za duża i zbyt kanciasta. Rodzice bali się, że przyszły geniusz będzie zdeformowany. Na szczęście po kilku tygodniach czaszka zaczęła wyglądać normalnie.

Fenomen Einsteina nie polegał na wybitnej edukacji ani wybitnych predyspozycjach. Więc na czym?

Einstein sam mówił, że miał trudności w szkole, szczególnie z zapamiętywaniem. Mówił też, że był w niej karcony za zadawanie zbyt wielu pytań oraz, że nauka sprawiała mu kłopoty. Potwierdza to w swoich listach jego siostra Maja Winteler-Einstein. Można się z nich dowiedzieć, że przyszły noblista rozpoczął naukę w szkole podstawowej w wieku 7 lat i interesowała go tylko matematyka.

„Chłopiec był uznawany za utalentowanego tylko przeciętnie, ponieważ potrzebował czasu na przemyślenie treści dydaktycznych, a także nie odpowiadał natychmiast na zadawane przez nauczyciela pytanie”.

 Jego siostra napisała, że zawsze pewnie odnajdował sposób rozwiązywania trudnych zadań słownych, pomimo że łatwo popełniał błędy w obliczeniach.

Znajdź swój rytm i rób swoje…

… tak jak Albert Einstein! Jako uczeń był określany jako rzetelny, wytrwały, ale pracujący w wolnym tempie. Winteler-Einstein pisała o nauczycielu, który mówił, że młody Einstein nigdy nie osiągnie sukcesu:

„Wyraźna, rygorystyczna, logiczna struktura jego łaciny oddawała jego talent, ale język grecki oraz języki obce współczesne nie były nigdy jego silną stroną. Jego profesor od języka greckiego, któremu oddał on wyjątkowo słaby artykuł, tak dalece się rozzłościł, że powiedział, iż nic nigdy z małego Einsteina nie będzie”.

Geniusze nie zawsze są doceniani przez nauczycieli. Kadra szkoląca Einsteina myślała, że jest on mało pojętnym uczniem, ponieważ nie potrafił uczyć się na pamięć. Było jasne, że od najmłodszych lat myślał inaczej niż inni ludzie.

Na czym w takim razie polegał jego fenomen, skoro on sam miał o sobie powiedzieć, że nie miał żadnych szczególnych uzdolnień.

„Notatkach Autobiograficznych” Einstein odkrywa swój niekonwencjonalny sposób myślenia:

„Kiedy, podczas odbioru wrażeń zmysłowych, wyłaniają się obrazy pamięciowe w świadomości, to jeszcze nie jest myślenie. I kiedy takie obrazy tworzą zdania, każdy element przywołuje kolejne, to również nie jest jeszcze myślenie. Kiedy, jednak pewien obraz pojawia się w wielu takich zdaniach, staje się zorganizowanym elementem dla takich zdań, w tym, że łączy on zdania niepowiązane ze sobą w logiczną całość. Taki element staje się narzędziem, pojęciem. Myślę, że przejście od swobodnego skojarzenia lub wyobrażenia do myślenia cechuje się pełnieniem roli przez to pojęcie, roli która w mniejszym lub większym stopniu czymś się wyróżnia od innych. Nie jest to w żaden sposób konieczne, aby pojęcie wiązało się ze znakiem, symbolem (słowem) sensorycznie odbieranym i odtwarzanym; jednak kiedy tak rzecz się ma, wtedy myślenie staje się narzędziem komunikacji”.

Cechowała go ogromna ciekawość i niezwykły talent do zadawania dobrych pytań. To właśnie one zaprowadziły go na trop pewnej teorii…

O co chodzi w teorii względności

Pod koniec 19 wieku pojawiło się tak wiele odkryć naukowych, że większość naukowców uważała, że nic nowego już nie da się odkryć. Ich zdaniem świat został już całkowicie opisany i zrozumiały. Swoją teorię względności Einstein opublikował w znanym periodyku, ale nie spotkała się ona z entuzjazmem. Tak samo jak inne jego teorie początkowo uważane były za kontrowersyjne. Nie przejmował się tym specjalnie. Miał 26 lat i nie zamierzał się poddać. Pewności siebie dodawało mu poczucie humoru na swój temat. Z pochodzenia był niemieckim Żydem, ale uważał się za niemieckojęzycznego bezpaństwowca. Tłumaczył z humorem swoje problemy związane ze zrozumieniem jego pracy: jeśli moja teoria okaże się prawdziwa, to Niemcy uznają mnie za Niemca, a Francuzi za obywatela świata, ale jeśli okaże się fałszywa, to dla Francuzów będę Niemcem, a dla Niemców Żydem.

Dopiero po 11 latach od pierwszej publikacji, dokładnie 25 listopada 1915 roku na wykładzie w Pruskiej Akademii Nauk w Berlinie przedstawił ogólną teorię względności, która została ogłoszona drukiem 20 marca 1916 roku. Była ona rozwinięciem wcześniejszej teorii względności, która została opublikowana w 1905 roku. Dzięki odkryciom Alberta Einsteina zrozumiano istotę czasu i przestrzeni, masy i energii. Sama ogólna teoria względności tłumaczy grawitację, jako wynik zakrzywienia czasoprzestrzeni, związanego z obecnością masy i energii. Gdy dwie gwiazdy krążą wokół siebie, emitują fale grawitacyjne i stopniowo tracą energię. Powoduje to, że gwiazdy stopniowo zbliżają się do siebie, a okres obiegu staje się coraz krótszy. Odkrycia Einsteina zrewolucjonizowały panujący pogląd na powstanie i rozwój Wszechświata. Ogólna teoria względności jest jednak bardziej skomplikowana.

Ps. Sławne równanie E = mc2 (w którym E oznacza energię, m – masę, a c – prędkość światła) wskazuje na równoważność masy i energii. Nawet niewielka masa pomnożona przez kwadrat prędkości światła daje ogromną energię.  

Pisząc tekst korzystałam z portalu pedagogikaspecjalna.tripod.com, cytaty pochodzą m.in. z książki Thomas M. (2000). Albert Einstein and LD: An evaluation of the evidence. Journal of Learning Disabilities

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: